BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

12.053. PetroVietnam có thể bị ‘mổ’ theo cách nào?

Posted by admin on 21st March 2017

Blog VOA

Phạm Chí Dũng

20-3-2017

Vụ PVN có thể là một cơ hội để ông Trần Quốc Vượng (giữa) ‘lấy điểm’ trước Tổng Bí thư Trọng. (Ảnh tư liệu). Nguồn: Reuters.

Trong con mắt của đảng, nếu vụ Hà Văn Thắm – Ngân hàng Đại Dương được xem là “đại án” thì có lẽ vụ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam – PVN) khi lôi ra tòa sẽ trở thành “đại đại án”.

Tháng Ba năm 2017, việc Hội đồng xét xử tạm ngưng xử vụ “Hà Văn Thắm và đồng bọn” để trả hồ sơ và yêu cầu điều tra làm rõ hơn một số vụ việc, trong đó có số tiền 800 tỷ đồng “biến mất” mà trước đây PVN đã góp vào Ngân hàng Đại Dương, cho thấy chiến dịch “chống tham nhũng” của Tổng Bí thư Trọng không hề muốn “khoanh” vụ án chỉ nằm trong phạm vi ngân hàng này như một số đồn đoán trước đây.

Mà còn “phát triển” đến PVN – mảnh đất từ đó đi lên của ông Đinh La Thăng… Read the rest of this entry »

Tags: , ,
Posted in Chính trị, Dân chủ/Nhân Quyền, Đảng/Nhà nước | Comments Off on 12.053. PetroVietnam có thể bị ‘mổ’ theo cách nào?

4463. Khởi tố cựu lãnh đạo PVN ‘vì đồng phạm’

Posted by admin on 22nd July 2015

BBC

22-97-2015

Ông Nguyễn Xuân Sơn làm Chủ tịch PVN chỉ khoảng một năm

Ông Nguyễn Xuân Sơn làm Chủ tịch PVN chỉ khoảng một năm

Bộ Công an Việt Nam nói họ “xác định ông Nguyễn Xuân Sơn đồng phạm” với một cựu lãnh đạo Ngân hàng Đại Dương.

Thông báo trên trang web Bộ Công an nói “Quá trình điều tra mở rộng vụ án, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao xác định: Nguyễn Xuân Sơn- nguyên Tổng Giám đốc Oceanbank đã đồng phạm với Hà Văn Thắm- nguyên Chủ tịch HĐQT Oceanbank trong thời gian là Tổng Giám đốc Oceanbank, đã phạm vào tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, quy định tại Điều 281- Bộ luật hình sự và tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, quy định tại Điều 165- Bộ luật hình sự. Read the rest of this entry »

Tags: , ,
Posted in Chính trị, Đảng/Nhà nước, Pháp luật, Tham nhũng | Comments Off on 4463. Khởi tố cựu lãnh đạo PVN ‘vì đồng phạm’

4451. Cựu Chủ tịch PVN ‘bị khởi tố’

Posted by admin on 21st July 2015

BBC

21-07-2015

Ông Nguyễn Xuân Sơn làm Chủ tịch PVN chỉ khoảng một năm

Ông Nguyễn Xuân Sơn làm Chủ tịch PVN chỉ khoảng một năm

Truyền thông Việt Nam đưa tin cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia bị bắt, khởi tố và nhà riêng bị khám xét.

Báo Công an TP. HCM nói lúc 18 giờ, cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã thực hiện lệnh bắt tạm giam và khám xét nơi ở của ông Nguyễn Xuân Sơn tại D2 trong khu đô thị Ciputra, Phường Phú Thượng, Quận Tây Hồ, Hà Nội.

Theo tờ này, ông bị khởi tố tội danh “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ gây hậu quả nghiêm trọng”; “Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Read the rest of this entry »

Tags: , ,
Posted in Chính trị, Đảng/Nhà nước, Pháp luật, Tham nhũng | Comments Off on 4451. Cựu Chủ tịch PVN ‘bị khởi tố’

885. Sai phạm tí ti 18.000 tỷ đồng,”mất trinh”hay là…”thiếu trinh”?

Posted by Admin on 11th April 2012

Phụ nữ Today

Sai phạm tí ti 18.000 tỷ đồng, “mất trinh” hay là…”thiếu trinh”?

Thứ Ba, 10/04/2012, 23:01

Tam Thái

(Trái hay Phải) – Trong lúc đám học trò hứng khởi với đề thi về trinh tiết như thể chưa bao giờ được làm văn, thì người lớn, như mọi ngày, vẫn miệt mài cãi cọ về đủ thứ trên trời dưới biển của kiếp nhân sinh.

Read the rest of this entry »

Tags: , , , , , ,
Posted in Giáo dục, Tham nhũng | 89 Comments »

885. Sai phạm tí ti 18.000 tỷ đồng, “mất trinh” hay là…”thiếu trinh”?

Posted by Admin on 11th April 2012

Phụ nữ Today

Sai phạm tí ti 18.000 tỷ đồng, “mất trinh” hay là…”thiếu trinh”?

Thứ Ba, 10/04/2012, 23:01

Tam Thái

(Trái hay Phải) – Trong lúc đám học trò hứng khởi với đề thi về trinh tiết như thể chưa bao giờ được làm văn, thì người lớn, như mọi ngày, vẫn miệt mài cãi cọ về đủ thứ trên trời dưới biển của kiếp nhân sinh.

Read the rest of this entry »

Tags: , , , , , ,
Posted in Đảng/Nhà nước, Gia đình/Xã hội, Giáo dục, Tham nhũng | 89 Comments »

860. SỰ THẬT TÀN BẠO: ĐẠI TIỆC NAM HẢI ĐÃ BỊ CƯỚP ĐI MỘT CÁCH ĐIÊN CUỒNG

Posted by Admin on 2nd April 2012

China.com

SỰ THẬT TÀN BẠO:  ĐẠI TIỆC NAM HẢI

ĐÃ BỊ CƯỚP ĐI MỘT CÁCH ĐIÊN CUỒNG

30.3. 2012

(Không có tên tác giả)

Người dịch:  Quốc Thanh

Tranh chấp Nam Hải đã đi từ tranh chấp tài nguyên đến đấu tranh địa-chính trị, mà nguồn lợi thu được từ đấu tranh địa-chính trị sẽ bù ngược trở lại cho tranh chấp tài nguyên, một số nước xung quanh Nam Hải đang áp dụng chiến lược giành giật toàn diện, nhất thể hóa đối với Trung Quốc, buộc Trung Quốc phải thỏa hiệp và thoái bộ.

Read the rest of this entry »

Tags: , , , , ,
Posted in Biển Đông/TS-HS, Kinh tế Việt Nam, Quan hệ Việt-Trung, Trung Quốc | 38 Comments »

106. Việt Nam bắt đầu quan tâm đến sự giúp đỡ của các nước khác

Posted by Admin on 14th June 2011

The Diplomate

Việt Nam bắt đầu quan tâm đến

sự giúp đỡ của các nước khác

Jason Miks

Ngày 12 tháng 6 năm  2011

Việt Nam đã nhận ra rõ hơn một chút cái mối nguy hiểm nằm trong vụ cãi nhau đang diễn ra khi nước này đang kêu gọi Mỹ và các nước khác can thiệp nhằm giúp tìm ra một cách giải quyết nào đó.

Đề nghị này xuất hiện sau khi một số hành động đối đầu thù địch xảy ra trong vài tuần qua ở Biển Hoa Nam [Biển Đông], một khu vực mà hai nước cũng như một vài nước Đông Nam Á khác đang tranh giành nhau kịch liệt. Brunei, Cam-pu-chia, Indonesia, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Thái Lan cũng tuyên bố khẳng định chủ quyền đối với một phần của khu vực này, song những tuyên bố của Việt Nam về sự quấy nhiễu của tàu Trung Quốc mới khiến báo chí đưa tin tức rầm rộ.

Hôm Thứ Năm tuần trước, Việt Nam tuyên bố rằng tàu của Trung Quốc lại một lần nữa xâm phạm lãnh thổ của nước này và cáo buộc Trung Quốc cố tình định cắt đứt cáp của tàu do PetroVietnam thuê. Lần cãi cọ nhau này khác hẳn với lần thứ nhất – như tôi đã nhận xét, Việt Nam hồi năm ngoái đã tức giận vì Trung Quốc nhiều lần bắt giữ ngư dân đang đánh bắt cá ở gần Quần đảo Hoàng Sa có tranh chấp mà Việt Nam tuyên bố là họ có chủ quyền.

Hãng tin Reuters đã có một viết rất rõ về thứ tự thời gian những sự kiện căng thẳng xảy ra gần đây và bây giờ Reuter nên bổ sung sự kiện mới mẻ ấy là Việt Nam đang kêu gọi sự can thiệp của cộng đồng quốc tế. Tờ Bloomberg hôm nay đã dẫn lời phát ngôn viên Nguyễn Phương Nga của bộ ngoại giao nói rằng:

“Duy trì hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn hàng hải là mối quan tâm chung của các nước trong và ngoài khu vực …Mọi nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông đều được hoan nghênh.”

Dĩ nhiên là Bắc Kinh sẽ ghét cay ghét đắng điều này, trước nay Bắc Kinh đều ra sức ngăn cản sự tham gia của các nước ở bên ngoài trong những tranh chấp lãnh thổ [giữa Trung Quốc với một nước khác]. Trung Quốc quả thực đã tức giận khi ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton hồi tháng Bảy năm ngoái đã đề nghị rằng Mỹ có thể là một bên trung gian.

Việt Nam vừa khẳng định họ sẽ tiến hành tập trận hải quân vào ngày mai và trong lúc đó thì họ đã tỏ ra khoan dung đối với những cuộc biểu tình hiếm hoi của hàng trăm người đang phẫn nộ khi thấy Trung Quốc xâm phạm lãnh thổ của Việt Nam. Huy Dương [Dương Danh Huy] ở Việt Nam trong một bài viết trong tuần này đã nêu ý kiến rằng cách tốt nhất để Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác đối phó với điều họ đang nhận ra như là một nước Trung Quốc hống hách đó là họ phải hợp tác với nhau.

Liệu Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác có làm được như vậy hay không? Minxin Pei có một bài viết đáng lưu ý về vấn đề tranh chấp chủ quyền cho tới nay – và Trung Quốc nên làm gì để xoa dịu căng thẳng. Nhưng tôi cũng đã hỏi nhà quan sát Trần Hữu Dũng, một giáo sư kinh tế học tại Đại học Wrigh ở Dayton thuộc bang Ohio, về quan điểm của ông.

“Hầu hết những ai chú ý tới cán cân sức mạnh ở Đông Nam Á đều đồng ý rằng cách duy nhất cho Việt Nam hoặc bất cứ một quốc gia riêng biệt nào trong khu vực để đẩy lùi Trung Quốc là tập hợp lại thành một nhóm”, ông nói với tôi như vậy. “Nhưng điều đó sẽ có nghĩa là Việt Nam buộc phải thừa nhận rằng họ mặt khác sẽ phải công nhận lợi ích của các nước khác trong khu vực. Lợi ích của các nước khác có khi lại khác với lợi ích của Việt Nam. Cho tới nay thì Việt Nam chưa hề đưa ra một chính sách khu vực rõ ràng, dài hạn trong đó bao gồm những cân nhắc nói trên.”

Tôi cũng hỏi ông về quan điểm của ông về những căng thẳng gần đây giữa Trung Quốc và Việt Nam và ông lạc quan ra sao về việc những vụ cãi nhau om xòm trong tương lai có thể được giải quyết một cách ôn hòa.

“ Căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc có nguyên nhân sâu xa từ cách đây hàng ngàn năm và không có lý do nào để kỳ vọng rằng nó sẽ chấm dứt vĩnh viễn. Song điều này không có nghĩa là hai nước không thể chung sống hòa bình trong một thời gian dài,” ông nói. “Sự chung sống hòa bình này không chỉ tùy thuộc vào cách ứng xử của chính phủ Trung Quốc mà còn tùy thuộc vào họ nhận thức ra sao về sự nhu nhược của lãnh đạo Việt Nam. Sự cố gần đây nhất có thể được coi là một phép thử vai trò lãnh đạo nói trên.

Người dịch: Hiền Ba

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2011

Tags: , , , , , , , , ,
Posted in Biển Đông/TS-HS, Chính trị, Quan hệ quốc tế, Quan hệ Việt-Trung | Comments Off on 106. Việt Nam bắt đầu quan tâm đến sự giúp đỡ của các nước khác

100. Những hồi trống lệnh xung trận? Căng thẳng đang dâng cao ở Biển Đông

Posted by News on 12th June 2011

TIME

Những hồi trống lệnh xung trận?

Căng thẳng đang dâng cao ở Biển Hoa Nam

Austin Ramzy

Ngày 10 tháng 6 năm 2011
Những tranh chấp ở Biển Hoa Nam [Biển Đông] thường gây ra cảm tưởng về sự lặp lại những chuyện giống hệt trong quá khứ. Điều này đặc biệt đúng với trường hợp xảy ra trong tuần này khi Việt Nam cáo buộc một chiếc tàu của Trung Quốc đã cố ý cắt đứt cáp thăm dò của một chiếc tàu khảo sát địa chấn đang làm việc cho tập đoàn dầu khí quốc gia PetroVietnam. Việt Nam nói rằng sự cố hôm mồng 9 tháng 6 đã xảy ra trong phạm vi thềm lục địa 200 hải lý mà Việt Nam có các quyền lợi về kinh tế căn cứ theo Công ước năm 1982 của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển.  

Trung Quốc đáp lại rằng Việt Nam đã khiêu khích các tàu đánh cá của Trung Quốc đang đánh bắt tại vùng biển mà họ đã làm ăn “từ nhiều thế hệ nay”, theo lời của một tuyên bố bằng văn bản của phát ngôn viên Hồng Lỗi của bộ ngoại giao Trung Quốc. Tàu của Việt Nam trong lúc đuổi các thuyền đánh cá của Trung Quốc đã khiến một chiếc thuyền bị mắc vào mạng cáp được kéo từ chiếc tàu khảo sát của PetroVietnam, phát ngôn viên họ Hồng này đã nói. Hồng Lỗi cáo buộc Việt Nam đang gây nguy hiểm tới cuộc sống của ngư dân Trung Quốc và tuyên bố rằng hoạt động thăm dò dầu khí của Việt Nam đã “xâm phạm một cách thô thiển” chủ quyền của Trung Quốc.

Nếu như sự cố ẩu đả nói trên nghe có vẻ quen thuộc thì đó là bởi vì sự cố đó có lý do chính đáng của nó. Chính phủ Việt Nam nói rằng một tàu tuần dương của Trung Quốc hôm 26 tháng 5 đã cắt đứt cáp thăm dò của một chiếc tàu thăm dò khác của Việt Nam. Bộ trưởng quốc phòng Việt Nam đã than phiền về sự cố này tại cuộc gặp thượng đỉnh về an ninh Shangri-la ở Singapore vào tuần trước. Các cuộc phản đối đã được tổ chức tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh và mấy ngày gần đây thì nhiều trang web của Việt Nam và Trung Quốc được cho là đã bị các hacker tấn công và để lại trên giao diện của trang chủ những thông điệp khích động tinh thần dân tộc.

Từ trước tới nay thì Việt Nam và Trung Quốc đã từng có vô số những cuộc đụng độ để tranh giành sự kiểm soát đối với Biển Hoa Nam. Năm 1974, Trung Quốc đã dùng vũ lực đuổi Việt Nam ra khỏi Quần Đảo Hoàng Sa ở phía bắc [của Biển Hoa Nam]. Còn năm 1988 thì hai bên đã đụng độ vũ trang ở Quần đảo Trường Sa ở phía nam là nơi cho đến nay nhiều nước vẫn đang tuyên bố khẳng định chủ quyền đối với một phần quần đảo này. Brunei, Trung Quốc, Malaysia, Philippine, Đài Loan và Việt Nam tất tật đều tuyên bố có chủ quyền đối với ít nhất một phần nào đó của Biển Hoa Nam. Vùng biển này có những vỉa địa chất chứa nhiều dầu mỏ và khí thiên nhiên và đồng thời còn là một tuyến đường dành cho một phần quan trọng hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển của toàn thế giới.

Những căng thẳng giữa Trung Quốc và Philippine liên quan đến những tuyên bố chủ quyền tranh chấp ở Biển Hoa Nam cũng lên đến đỉnh điểm trong những tuần lễ gần đây. Philippine mới đây đã than phiền về việc tàu hải quân Trung Quốc ở vùng biển tranh chấp và Philippine đã cử máy bay quân sự tới một khu vực có tên là Bãi Đá Rong [Reed Bank] hồi tháng Ba sau khi tàu chiến của Trung Quốc quấy nhiễu một tàu khảo sát của Philippine. Hôm Thứ Năm tuần trước, đại sứ Trung Quốc tại Philippine Lưu Kiến Siêu [Liu Jianchao] đã cảnh báo các nước trong khu vực hãy ngừng công việc tìm kiếm nguồn tài nguyên dưới đáy biển “tại những khu vực mà Trung Quốc tuyên bố có chủ quyền” và phủ nhận việc Trung Quốc quấy nhiễu tàu của Philippine. Ông ta nói rằng các hoạt động của Trung Quốc ở vùng biển này là “phù hợp với việc thực thi quyền tài phán của chúng tôi,” hãng thông tấn Associated Press đã đưa tin như vậy.

Hồi năm 2002 các nước có tuyên bố chủ quyền đã đồng ý giải quyết tranh chấp một cách hòa bình về Biển Hoa Nam. Nhưng kể từ dạo đó đến nay hầu như không có sự tiến triển nào. Ngoại trưởng Hillary Clinton năm ngoái đã nói rằng Mỹ sẽ giúp đỡ với vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán. Tuyên bố này đã làm Trung Quốc tức giận vì Trung Quốc muốn các cuộc đàm phán chỉ giới hạn trong các bên có tranh chấp với nhau. Thế nhưng phát biểu của Clinton có lẽ đã làm cho một số nước trở nên mạnh dạn đứng lên chống lại Trung Quốc, cụ thể là Việt Nam. Tại cuộc gặp thượng đỉnh Shangri-La, bộ trưởng quốc phòng sắp từ nhiệm của Mỹ  là Robert Gates đã bày tỏ mối quan ngại về tình hình căng thẳng đang dâng cao ở Biển Hoa Nam và rằng nếu không có những thỏa thuận tiếp tục được xúc tiến giữa các bên tuyên bố chủ quyền thì những tranh chấp chắc chắn sẽ tiếp tục kéo dài. “Tôi cho rằng nếu không có luật đi đường và nếu không có những cách tiếp cận được thỏa thuận với nhau để giải quyết những vấn đề này [tranh chấp] thì sự đụng độ chắc chắn sẽ xảy ra, ” ông Gates nói.

Người dịch: Hiền Ba
Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2011

Ghi chú: khi bài dịch này lên trang thì đã có 127 phản hồi trên bài gốc. Mời bấm vào tên tờ báo (TIME), trên đầu bài để truy cập.

Tags: , , , , , , , , , , ,
Posted in Biển Đông/TS-HS, Khối XHCN sụp đổ, Quan hệ Việt-Trung | Comments Off on 100. Những hồi trống lệnh xung trận? Căng thẳng đang dâng cao ở Biển Đông

Một đầu tàu nhà nước bất ổn làm dậy sóng ở Việt Nam

Posted by News on 22nd September 2010

The Wall Streets Journal

Một đầu tàu nhà nước bất ổn làm dậy sóng ở Việt Nam

JAMES HOOKWAY và PATRICK BARTA

Wall Street Journal

Hà Nội – Một trong những công ty nhà nước hàng đầu gần sụp đổ của Việt Nam đã phơi bày những hạn chế của thời kỳ phục hồi kinh tế đất nước.

vina

Được cho là một trong những ngôi sao của các thị trường mới nổi thế hệ mới, nước Việt Nam do những người Cộng sản lãnh đạo đã vươn dậy từ những năm chiến tranh tới việc trở thành một mắt xích quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu, đang sản xuất mọi thứ từ linh kiện máy tính, điện thoại di động đến tôm, giày dép, và dầu mỏ.

Phần lớn tăng trưởng đến từ công ty tư nhân nhỏ với hệ thống nhà xưởng sản xuất hàng hóa cho châu Âu hoặc Mỹ, trong khi đó các nhà đầu tư nước ngoài rót hàng tỉ USD vào

các nhà máy giày dép, quần áo và điện tử. Tuy nhiên, chiếm khoảng 1/3 trong nền kinh tế của Việt Nam là do các công ty nhà nước kiểm soát – đây là một phần của chính sách nhằm đảm bảo cho các ngành công nghiệp chủ chốt như dầu mỏ, khai khoáng và đóng tàu vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Việt Nam.

Giờ đây, những nguy cơ của chiến lược này trở nên rõ ràng hơn giữa một vụ bê bối tài chính lớn tại Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam gọi tắt là Vinashin, vụ bê bối này khiến các nhà đầu tư ngày càng hồ nghi về việc Việt Nam có thể đủ sức hỗ trợ cho các tập đoàn nhà nước bao lâu nữa.

Vài tuần gần đây, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã sa thải liên tiếp hai người phụ trách tập đoàn Vinashin sau khi khối nợ của công ty lên đến 4,7 tỉ USD, đẩy công ty vốn là một trong những tập đoàn lớn nhất của Việt Nam tới bờ vực phá sản. Cựu Chủ tịch Phạm Thanh Bình bị bắt hồi tháng 8 với cáo buộc giả mạo các báo cáo tài chính của tập đoàn cũng như vi phạm các quy định pháp luật khác; người thay thế, ông Trần Quang Vũ cũng bị tạm giam để phục vụ cho công tác điều tra về những hành vi của ông khi điều hành xưởng đóng tàu của công ty.

Cả ông Bình và ông Vũ đều không thể liên lạc được để có những bình luận quanh việc này. Các nhà phân tích pháp luật nói rằng, theo hệ thống luật pháp Việt Nam, họ không thể có luật sư cho tới khi được đưa ra tòa.

Cả ba nhà quản trị khác cũng bị bắt giữ, gồm một cựu kiểm soát tài chính, hai nhà quản lý chi nhánh và không thể liên lạc được để có lời giải thích vụ việc. Trong một cuộc phỏng vấn với báo chí địa phương trước khi bị bắt, ông Vũ nói rằng, ông “choáng váng” với những kết luận phơi bày thực trạng Vinashin.

Vấn đề cơ bản của Vinashin, theo các tài liệu nội bộ chính phủ mà Wall Street Journal được biết, là sự mở rộng quá gấp gáp trong nỗ lực để trở thành hãng đóng tàu lớn trên toàn cầu. Giám sát lỏng lẻo và phớt lờ các quy định tài chính đã đóng góp vào cuộc khủng hoảng này, tài liệu cho biết. Một số nhà phân tích độc lập cho hay, những mối quan hệ chính trị vững chắc của công ty cũng ngăn cản việc xem xét các vấn đề khó khăn tại Vinashin từ khi mới nổi lên cho tới lúc công ty đứng bên bờ vực tai họa.

Cựu chủ tịch tập đoàn, ông Bình, đã đầu tư mạnh tay vào các lĩnh vực bên ngoài chuyên môn của tập đoàn như khách sạn, bảo hiểm, sản xuất bia rượu trong khi lại mua sắm các tàu cũ phục vụ việc vận tải hàng hóa trên biển của Vinashin, các nhà phân tích tình hình của chính phủ cho biết. Một trong những tàu mà ông Bình mua sản xuất tại Ba Lan năm 1973 nhưng không thể đưa vào hoạt động vì thân tàu nứt vỡ.

Rất nhiều lĩnh vực kinh doanh của Vinashin “nằm ngoài tầm kiểm soát”, theo một báo cáo kết luận của chính phủ đưa ra ngày 4/8, và chia sẻ với các chủ nợ. Việc quản lý với “các doanh nghiệp nhà nước và tập đoàn kinh tế nói chung và Vinashin nói riêng là kém hiệu quả và không tương xứng”, báo cáo nhấn mạnh.

Thêm vào đó, Vinashin còn phải đối mặt với những thách thức trong một ngành công nghiệp nơi các rào cản để tiếp cận khá cao, và các công ty Hàn Quốc cũng như Trung Quốc đã được củng cố.

Các quan chức tài chính của chính phủ và văn phòng thủ tướng đã không có hồi đáp về các câu hỏi của chúng tôi. Hai năm trước, trong một cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói rằng, doanh nghệp nhà nước cần hoạt động hiệu quả hơn và Việt Nam nên có cả lĩnh vực nhà nước, tư nhân mạnh mẽ.

Các nhà phân tích và giới đầu tư khẳng định, không có dấu hiệu nào chứng tỏ những công ty nhà nước chủ chốt khác của Việt Nam (bao gồm Tập đoàn Dầu khí Quốc gia) là đang gặp khó khăn. Kinh tế Việt Nam nói chung tiếp tục phát triển bất chấp những vấn đề của Vinashin.

Nhưng, những sai lầm đã làm giới đầu tư lo lắng. Trong khi các thị trường chứng khoán ở những nước lân cận như Indonesia và Philippines đạt mức cao kỷ lục, chỉ số chứng khoán chính của Việt Nam lại giảm 8,3% kể từ đầu năm nay khi nhà đầu tư lo lắng về mức độ ổn định của sự bùng nổ Việt Nam.

Nó cũng có thể cảnh báo các nhà sản xuất nước ngoài khi họ đang tăng cường lựa chọn Việt Nam như một khu vực sản xuất thay thế Trung Quốc, khi mức lương tại nước này đang gia tăng nhanh chóng. Intel Corp., Tập đoàn Công nghệ Foxconn và Canon là những nhà đầu tư lớn nhất ở đây. Những bất ổn ấy lại được tăng thêm bởi vấn đề tiền tệ, và trong khi chi phí ở một số lĩnh vực thấp hơn, thì giá nhập khẩu nguyên liệu thô lại gia tăng, đôi khi xảy ra trường hợp thiếu đô la.

“Chúng tôi than phiền nhiều năm – đôi khi là thất vọng – về việc sử dụng các nguồn tài nguyên của doanh nghiệp nhà nước. Họ hất cẳng các doanh nghiệp tư nhân hiệu quả hơn – đối tương có lúc gặp khó khăn để đảm bảo nguồn vốn”, đó là ý kiến của ông Nguyễn Quang A, người đứng đầu một nhóm chuyên gia cố vấn kinh tế độc lập của Việt Nam cho tới khi những nhà sáng lập chọn cách đóng cửa nhóm này vào năm ngoái giữa bối cảnh chính phủ thắt chặt kiểm duyệt. “Chính phủ sẽ không thay đổi những điều này. Họ nói rằng đó là ý thức hệ, nhưng đó chỉ là sự ngụy biện. Thực chất là việc nắm giữ quyền lực kinh tế”.

Rất nhiều trong số 4.000 doanh nghiệp nhà nước của Việt Nam đã mở rộng tầm với trong những năm gần đây khi dòng vốn chảy vào đất nước. PetroVietnam mở rộng sang lĩnh vực du lịch, thành lập các công ty con về tài chính và xây dựng một khách sạn năm sao ở Hà Nội. Tập đoàn Điện lực Việt Nam thì đầu tư mạnh vào các mạng lưới điện thoại di động và bơm 250 triệu USD vào dự án nghỉ dưỡng bên bờ biển.

Việc này đã gây nên sự giận giữ từ các doanh nghiệp và người dân – vốn thường xuyên phải chịu cảnh thiếu điện từ sự can thiệp của chính phủ về giá điện đã ngăn cản việc đầu tư vào kinh doanh lĩnh vực cốt lõi của EVN , thậm chí dù nhu cầu điện đang tăng 15%/năm.

Trong nhiều trường hợp, Vinashin và các công ty nhà nước khác được khuyến khích để mở rộng và nhận lấy rủi ro hơn vì chính phủ mong muốn họ trở thành các tổ chức toàn cầu, những nhà kinh tế học cho biết, rất giống với mô hình chaebol của Hàn Quốc – những tập đoàn khổng lồ trợ giúp trực tiếp công cuộc công nghiệp hóa nhanh chóng của nước này và sản sinh ra các tên tuổi như Hyundai hay Samsung.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, thường thì các công ty này quá thiếu khả năng để cạnh tranh trên vũ đài toàn cầu. Lĩnh vực doanh nghiệp tư nhân đã mở rộng sản lượng công nghiệp của họ lên 16% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 8; con số này ở lĩnh vực nhà nước chỉ là 8%. Chính phủ chỉ thị cho các ngân hàng nhà nước mở rộng các khoản cho vay lãi suất thấp với các công ty có liên quan tới chính phủ, đặc biệt là trong suốt cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, khiến các doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ hơn đang vật lộn để bảo đảm nguồn tín dụng bất bình, các nhà phân tích địa phương cho biết.

Quan chức tài chính chính phủ đã không trả lời khi được yêu cầu đưa ra bình luận.

Các công ty nhà nước cũng đang góp phần làm trầm trọng thêm thâm hụt ngân sách, dẫn tới ba lần phá giá tiền tệ trong chín tháng qua làm giảm giá trị đồng tiền Việt Nam khoảng 10% so với đồng đô la Mỹ vào thời điểm rất nhiều chính phủ châu Á khác đang vật lộn để kiểm soát sự tăng giá của đồng bản tệ.

Jonathan Pincus, phụ trách Chương trình Kinh tế Fulbright của Đại học Harvard tại thành phố Hồ Chí Minh nói, đó là vì các doanh nghiệp nhà nước đồ sộ của Việt Nam sử dụng quá nhiều vốn – khoảng một nửa tổng vốn đầu tư của đất nước – và sản xuất quá ít trong sự so sánh với lĩnh vực tư nhân, buộc Việt Nam phải nhập khẩu thêm nguồn vốn chứ không làm khác được.

Việt Nam đã tiến hành quá trình tái cơ cấu lớn lĩnh vực quốc doanh trong những năm 1990 như một phần của tiến trình đổi mới giữa bối cảnh Liên Xô sụp đổ. Trong khi các nền kinh tế vệ tinh khác của Liên Xô cũ đi theo con đường khác hẳn, nhanh chóng tư hữu hóa các ngành công nghiệp và dỡ bỏ vai trò nhà nước khỏi các doanh nghiệp lớn, thì Đảng Cộng sản Việt Nam lại vẫn nắm quyền lực và đi theo cách làm thận trọng, tự do hóa từng bước trong khi vẫn duy trì kiểm soát chính trị chặt chẽ như của Trung Quốc.

Việt Nam đã giảm số lượng công ty quốc doanh từ 12.000 năm 1989 xuống còn khoảng 4.000 hiện tại thông qua liên doanh liên kết và tư nhân hóa. Doanh nghiệp nhà nước chiếm khoảng 1/3 nền kinh tế Việt Nam hiện tại, so với mức gấp đôi trong một thập niên hoặc hơn trước đây.

Nhưng quá trình đại tu được cho là diễn ra chậm chạp trong những năm gần đây, theo đánh giá của giới phân tích và nhà đầu tư, một số công ty nhà nước còn trở nên lớn hơn. Trong số 50 công ty doanh thu lớn nhất của Việt Nam, 34 công ty là nhà nước bao gồm chín tập đoàn hàng đầu.

Một số người Việt trong trao đổi riêng tư đã nhìn nhận biểu hiện lỡ trớn từ Thủ tướng Dũng. Một chú lính gia nhập du kích quân Việt Cộng với vai trò giao liên và nhanh chóng được thăng chức, ông đã trở thành thủ tướng trẻ nhất của Việt Nam vào năm 2006 ở tuổi 56 và nổi tiếng là một nhà cải cách táo bạo. Nhiều nhà quan sát dự đoán ông Dũng sẽ thúc đẩy tốc độ tư nhân hóa và tái cơ cấu.

Thay vào đó, ông Dũng, hiện ở tuổi 60, đã mở rộng ảnh hưởng của khu vực kinh tế nhà nước, đưa rất nhiều công ty lớn nhất của Việt Nam vào nằm dưới sự chỉ đạo trực tiếp của ông thay vì giám sát họ thông qua những bộ ngành chính phủ khác nhau như các trường hợp trước đây. Ông hy vọng nhanh chóng phát triển các tập đoàn địa phương trở thành những công ty quốc tế lớn. Việc khuyến khích các tập đoàn lớn cũng phù hợp với mục tiêu của Việt Nam là giữ các ngành công nghiệp chủ chốt trong tay nhà nước.

Trong một số khía cạnh, cách tiếp cận của Việt Nam mang lại kết quả tốt. Ngân hàng Phát triển châu Á và các tổ chức khác đã đánh giá cao Việt Nam vì nhanh chóng mở rộng kinh tế trong khi tránh được bất bình đẳng gia tăng đang là vấn nạn với nhiều nền kinh tế tăng trưởng nhanh khác trong thế giới đang phát triển. Số lượng người đói nghèo giảm từ 58% năm 1993 xuống còn 12% trong 91 triệu dân hiện tại. Con số này thấp hơn mức 25% đói nghèo ở Ấn Độ và 17% sống dưới mức nghèo khổ tại Indonesia.

Dù sao thì, đặt quá nhiều quyền lực vào tay các chủ doanh nghiệp nhà nước, đã đẩy họ vào những tình thế lúng túng – như những gì đã diễn ra tại Vinashin với cựu chủ tịch tập đoàn.

Ông Bình, 57 tuổi là một kỹ sư đóng tàu được đào tạo tại Đông Đức. Ông giữ trọng trách đứng đầu Vinashin vào lúc tập đoàn thành lập năm 1996 và bắt đầu hoạt động để đưa tập đoàn vào một cuộc đấu với các đại gia đóng tàu của Hàn Quốc. Một người đàn ông từng trải với khuy măng séc và chiếc áo vét hợp thời, ông rất khác so với những nhà lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước của Việt Nam.

Những người hiểu biết về ông Bình cho là ông “được lòng” các khách hàng nước ngoài khi ông vận động hành lang để họ vào Việt Nam. Năm 2008, Ngân hàng Deutsche Bank AG bổ nhiệm ông vào ban cố vấn châu Á – Thái Bình Dương của họ và xác nhận ông vẫn giữ vai trò này.

Đầu tiên, Vinashin tăng trưởng nhanh chóng, trung bình tăng từ 35-40%/năm, theo thống kê từ chính phủ. Tập đoàn xây dựng khối lượng nhân viên gồm 70.000 người và gia tăng 28 xưởng đóng tàu. Phần lớn các tàu này để phục vụ khách hàng nước ngoài, theo kế hoạch của chính phủ.

Nhưng khi kinh tế toàn cầu khủng hoảng năm 2008, Vinashin mất khoảng 8 tỉ USD giá trị các hợp đồng đóng tàu, lấy đi của công ty lượng tiền cần thiết để hoàn thành các dự án và dịch vụ nợ lại – bao gồm toàn bộ 750 triệu vay của chính phủ từ khoản tiền thu được của lần phát hành trái phiếu đầu tiên năm 2005.

Những chủ nợ của Vinashin bao gồm nhiều nhà đầu tư nước ngoài chưa xác định được, trong đó có một quỹ đầu tư ở Hong Kong. Credit Suisse đã thu xếp khoảng 600 triệu USD nợ nước ngoài cho Vinashin năm 2007.

Kết quả điều tra sơ bộ của chính phủ cho thấy, ông Bình đã vi phạm các quy định khi Vinashin mở rộng và sau đó vỡ tung, cáo buộc ông bổ nhiệm anh em, con cái vào các vị trí quan trọng trong công ty. Không thể liên lạc được với người em, và con trai của ông để có lời giải thích. Theo tài liệu của chính phủ, năm 2009 và quý một năm 2010, chính phủ đã cáo buộc ông Bình đệ trình các báo cáo tài chính khẳng định Vinashin vẫn thu lời trong khi thực tế là bị thua lỗ nghiêm trọng.

Những người thân cận với Bộ Chính trị của Việt Nam lo lắng rằng, bê bối Vinashin sẽ xói mòn danh tiếng quản lý kinh tế tốt của Hà Nội. Một trong những báo cáo nội bộ của chính phủ ngày 4/8 cảnh báo “điểm mấu chốt là ngăn chặn tình trạng suy yếu, vi phạm của Vinashin khỏi sự tổn hại đến những thành tựu lớn lao, toàn diện của đất nước chúng ta … và lòng tin vào Đảng, Nhà nước”.

Chính phủ đã bơm 3 nghìn tỉ đồng, 158 triệu USD vào công ty này trong năm 2009, theo tài liệu chính phủ.

Cuối cùng, ông Dũng đã sa thải ông Bình do những sai lầm tại Vinashin và sau đó tái cơ cấu tập đoàn bằng việc chuyển nhiều tài sản của công ty sang các tập đoàn khác, để công ty có thể tái tập trung vào công việc cốt lõi, người nắm rõ tình hình nói như vậy. Trong đánh giá nội bộ về tình hình tài chính của Vinashin, chính phủ nói công ty này có thể ổn định vào năm 2015.

 

Người dịch: Phạm Hữu

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2010

Nguồn: The Wall Streets Journal

 

Bài đã đăng trên trang Ba Sàm 2010, nhưng bị tin tặc xâm nhập, xóa mất, nay đăng lại, nên không còn các phản hồi ban đầu của độc giả.

Tags: , ,
Posted in Kinh tế Việt Nam | Comments Off on Một đầu tàu nhà nước bất ổn làm dậy sóng ở Việt Nam

 

Hit Counter provided by shuttle service to lax